Sensomotorisch speelgoed: wat is het verschil met sensorisch spelen?

Als je je verdiept in de ontwikkeling van je kindje, kom je regelmatig nieuwe termen tegen. Twee begrippen die vaak door elkaar worden gebruikt, zijn ‘sensorisch’ en ‘sensomotorisch’. Hoewel ze veel met elkaar te maken hebben, is er een duidelijk verschil.

Vraag je je af wat dat verschil precies is en hoe sensomotorisch speelgoed je kindje helpt bij het opgroeien? We leggen het je graag op een simpele manier uit, zodat je gericht materiaal kunt kiezen dat aansluit bij de behoeftes van jouw kleintje.

De basis: wat is sensorisch spelen?

Om het verschil te snappen, kijken we eerst naar het woord ‘sensorisch’. Dit heeft alles te maken met de zintuigen. Baby’s en jonge kinderen leren de wereld kennen door te voelen, kijken, luisteren, ruiken en proeven.

Sensorisch spelen draait puur om het prikkelen van die zintuigen. Denk aan je kindje dat met de handjes door een bak met zand woelt, de zachte haren van een knuffel aait of luistert naar het tikken van regendruppels op het raam. Het gaat om het opnemen van informatie via het lichaam.

De volgende stap: sensomotoriek uitgelegd

Nu voegen we het woord ‘motorisch’ toe. Motoriek gaat over bewegen. Zodra je kindje de zintuigen (sensorisch) gebruikt om een beweging (motorisch) aan te sturen, spreken we van sensomotoriek. Het brein en de spieren werken hierbij nauw samen.

Een simpel voorbeeld: je kindje ziet een houten blokje liggen (kijken/sensorisch), schat de afstand in en grijpt ernaar (bewegen/motorisch). Zodra het blokje in de hand ligt, voelt je kindje de gladde randen en besluit het op een ander blokje te zetten. Deze constante wisselwerking tussen voelen en bewegen is een heel belangrijk onderdeel van de ontwikkeling.

Waarom sensomotorisch speelgoed zo waardevol is

Goed sensomotorisch speelgoed daagt je kindje uit om actief aan de slag te gaan met prikkels. Het helpt bij het trainen van de oog-handcoördinatie, het ruimtelijk inzicht en de balans. Vaak is dit materiaal vormgegeven als open-ended speelgoed, wat betekent dat er geen vaste regels zijn. Je kind bepaalt zelf hoe ermee gespeeld wordt.

Wanneer kinderen op deze manier spelen, oefenen ze ongemerkt allerlei vaardigheden:

• Ze leren hoe hard of zacht ze iets moeten vastpakken.
• Ze trainen hun evenwicht en grove motoriek.
• Ze oefenen de fijne motoriek door kleine handelingen uit te voeren.
• Ze leren oorzaak en gevolg begrijpen (als ik dit doe, gebeurt er dat).

Voorbeelden van sensomotorisch spelen in de praktijk

Je hoeft het niet ingewikkeld te maken om deze vaardigheden thuis te stimuleren. Vaak heb je met een paar bewuste keuzes al iets moois in handen.

Een goed voorbeeld voor de grove motoriek is een Montessori klimdriehoek. Terwijl je kindje hierop klimt, voelen de blote voetjes het hout. De ogen schatten in waar de volgende sport zit, en de spieren spannen zich aan om de beweging te maken. Dit is sensomotoriek in zijn puurste vorm.

Voor de fijne motoriek kun je denken aan spel waarbij materialen worden verplaatst. Een houten modderkeuken is hier ideaal voor. Je kindje voelt de textuur van zand of water, pakt een schepje stevig vast, giet water van het ene bakje in het andere en roert in een pannetje. De zintuigen geven de informatie door, en de handjes voeren de precieze bewegingen uit.

Spelenderwijs groeien

Of je kindje nu rustig de vorm van een houten bal bestudeert of vol energie over een speeltoestel klautert; het brein is altijd hard aan het werk. Door bewust te kiezen voor sensomotorisch speelgoed geef je je kindje de juiste handvatten om die belangrijke verbindingen tussen voelen en bewegen spelenderwijs te versterken.

Kijk vooral naar wat je kindje op dit moment interessant vindt. Ligt de focus op kleine dingen oppakken, of is het juist tijd om te klimmen en balanceren? Volg de interesses van je kind, dan volgt het spelplezier vanzelf.